تخمین در اجایل اغلب حس «خراب بودن» میدهد.
اما شاید مشکل از تکنیک نباشد؛ مشکل از ذهنیتی است که پشت آن قرار دارد.
تا به حال این جملات را شنیدهاید؟
- «باید از استوریپوینت استفاده کنید»
- «اجایل همینطوری کار میکند»
اگر مشکل واقعی ابزار نباشد، بلکه نوع فکر کردن ما درباره آن باشد، چه؟
«اجایل همینطوری کار میکند…»
مدتی پیش، تیمی به ما گفت کوچ اجایلشان اصرار داشته:
«همهچیز باید با T-Shirt Size تخمین زده شود.»
بدون توضیح. بدون دلیل. فقط یک قانون.
این اتفاق نادر نیست. تیمها اغلب بهاشتباه اینطور هدایت میشوند:
- «باید از استوریپوینت استفاده کنی»
- «همیشه با T-Shirt Size تخمین بزن»
- «اصلاً نیازی به تخمین نیست»
اما حقیقت این است:
- اجایل استفاده از استوریپوینت را الزام نمیکند
- اسکرام روشی برای تخمین تجویز نمیکند
- و هیچ «یک راه درست» واحدی وجود ندارد
شما میتوانید تخمین بزنید با:
- استوریپوینت
- ساعت
- T-Shirt Size
- تخمین نسبی
- یا حتی کلاً تخمین را کنار بگذارید
روشی که یک تیم انتخاب میکند، معمولاً به محیط، بلوغ و تجربه آن تیم بستگی دارد.
همه روشها یکسان نیستند
برخی رویکردها گفتوگوهای بهتری ایجاد میکنند.
برای مثال، تخمین نسبی قرار است تمرکز تیم را روی پیچیدگی و عدمقطعیت بگذارد—
اما فقط زمانی که برای کشف و یادگیری استفاده شود، نه برای کنترل.
در مقابل، تخمین بر حسب ساعت اغلب به این نتایج منجر میشود:
- فشار کاری
- دقتِ ظاهری و کاذب
- تمرکز بر خروجی بهجای ارزش
همچنین میتواند به قانون پارکینسون منتهی شود:
کار به اندازه زمانی که برایش در نظر گرفته شده کش میآید؛ بدون اینکه نتیجه بهتری ایجاد شود.
آنچه واقعاً مهم است: ذهنیت
تخمین باید از گفتوگو و درک مشترک پشتیبانی کند.
اگر به یاد داشته باشیم که هر تخمینی یک پیشبینی است، نه تعهد، تخمین میتواند به تصمیمگیری و تنظیم انتظارات کمک کند.
تخمین برای «درست بودن» نیست.
برای یادگیری و تصمیمگیری بهتر است.
تخمین باید گفتوگو ایجاد کند، نه آدمها را کنترل کند
بیش از حد دیده میشود که تخمین تبدیل میشود به بازیِ «قطعیتِ نمایشی».
در حالی که سؤالهای درست اینها هستند:
- نیاز چیست؟
- ارزش کجاست؟
- آیا این کار آنقدر کوچک هست که سریع تحویل شود؟
- چه چیزهایی ممکن است اشتباه پیش برود؟
تخمین باید همکاری را دعوت کند، نه تعهد خاموش را.
و باید کمک کند بسنجیم آیا کاری ارزشمند است یا نه—نه فقط اینکه چقدر تلاش میبرد.
تخمین با یک دسته کارت
ما در کارگاهها از یک آزمایش ساده استفاده میکنیم.
آمادهسازی:
- تیمهای ۵ نفره
- به هر تیم یک دسته کارت داده میشود
- مخفیانه یکی از کارتها را برمیداریم
- تیم تخمین میزند پیدا کردن کارت گمشده چقدر طول میکشد
- حدس میزنند، زمانگیری میکنیم، ثبت میکنیم و تکرار میکنیم
چه اتفاقی میافتد؟
در ابتدا کاملاً اشتباه میزنند. بعد بهتر میشوند.
اما هیچوقت دقیق نمیشوند.
حتی در یک کار بسیار ساده، عدمقطعیت از بین نمیرود.
و این دقیقاً همان درس ماجراست.
مخروط عدمقطعیت (Cone of Uncertainty)
موضوع این نیست که چه زمانی تخمین میزنید؛
موضوع این است که در آن لحظه چقدر عدمقطعیت وجود دارد.
فرض کنید قرار ملاقات دارید:
- در مغازه محلی ساعت ۱۰؟ ۵ دقیقه زودتر راه میافتید
- در دفتر مرکزی یک شهر دیگر؟ ۳۰ دقیقه حاشیه امن
- در یک کشور دیگر؟ شب قبل حرکت میکنید
هرچه پیچیدگی بیشتر، نوسان هم بیشتر.
در نتیجه بهجای جوابهای ثابت، به بازهها فکر میکنید.
این همان مخروط عدمقطعیت است.
هرچه زودتر تخمین بزنید، بازه بزرگتر است.
با گذشت زمان، تخمینها بهتر میشوند—اما همچنان حدس هستند.
حتی ابزارهای مبتنی بر جریان مثل شبیهسازی مونتکارلو هم با احتمال کار میکنند، نه وعده.
پیشبینی برای «درست بودن» نیست؛
برای شفاف بودن است تا بتوانیم گفتوگوهای بهتری داشته باشیم.
آیا باید تخمین را کنار بگذاریم؟
نه لزوماً.
اما باید دست از این برداریم که با تخمینها مثل «واقعیت قطعی» برخورد کنیم.
چیزهایی که کمک میکنند:
- تجربه، بازه را کوچکتر میکند
- داده، احتمال موفقیت را بالا میبرد
- گفتوگو، همراستایی ایجاد میکند
فرقی نمیکند از استوریپوینت استفاده میکنید، T-Shirt Size یا هیچکدام؛
مهم این است که تخمینها به فکر کردن تیم کمک کنند.
این ذهنیت را به تیم خود بیاورید
آزمایش کارتها نشان میدهد حتی سادهترین کارها هم پر از عدمقطعیتاند.
یادآوری خوبی است که تخمین برای کنترل نیست؛ برای یادگیری و گفتوگوست.
اگر میخواهید عمیقتر شوید، این سؤالها را با تیم مطرح کنید:
- میخواهیم دقیق باشیم یا میخواهیم بفهمیم؟
- تخمینهای ما عدمقطعیت را نشان میدهند یا فقط تلاش را؟
- از تخمین برای بهبود نتایج استفاده میکنیم یا فقط برای ردیابی تحویل؟
ما این پرسشها را در آموزشها و ابزارهایمان بیشتر بررسی میکنیم:
- Professional Scrum Product Owner – تغییر تمرکز از خروجی به پیامد
- Applying Professional Scrum – بازاندیشی برنامهریزی، پیشبینی و تصمیمگیری
- Tech Debt Simulator – ببینید چگونه شیوههای فنی ضعیف حتی بهترین تخمینها را بیمعنا میکنند
یک فکر پایانی
تخمین درباره «جوابها» نیست.
درباره گفتوگوهای بهتر است.
شاید گفتوگوی بعدی تیم شما درباره تخمین، همان گفتوگویی باشد که بالاخره آن را دوباره مفید میکند.
منبع: Agile Estimation Isn’t Broken. But the Thinking Might Be
دیدگاهتان را بنویسید