Agile Gap پادکستی است که به متدولوژیهای چابک و مباحث مرتبط، از جمله اسکرام، کانبان،eXtreme programming، فریمورک SAFe ساختارهای رهاییبخش، رهبری و مدیریت منابع انسانی در محیطهای پیچیده اختصاص داده شده است. این پادکست توسط پدرام کشاورزی (PSM III) در سال ۲۰۲۱ تأسیس شده است.
آغاز جلسه و تعریف بنیادین فرهنگ
جمع خیلی خوبی از PM ها و اسکرام مستر ها از شرکتهای مطرح را داشتیم. در اول جلسه به موضوع تعریف بنیادین فرهنگ و نه لزوما فرهنگ اجایل پرداختیم این که چیستی فرهنگ در لایههای اجتماعی چطور شکل میگیرد. فرهنگ خود به عنوان یک هستی بیشکل و اتمسر پنهان، هنجارآفرینی میکند و با بایدهایی که خلق میکند کسانی که ناقض آن هستند را به ورطه طرشدگی از جامعهوارهها (Community) میکشاند و چون حس پذیرفته شدن بسیار خواستنی و حتی رقابتبرانگیز است انسانها تن به پذیرش هنجارها میدهند تا مقبول جامعهٔ کوچکی که عضو در آن هستند، بمانند.
سوءبرداشت رایج از اجایل در سازمانها
پدارم عزیز سعی داشت با تعریف اصیل فرهنگ موضوع را به «فرهنگ اجایل را چگونه پیادهسازی کنیم؟» برساند که بحث به این نقطه هدایت شد و بچهها در مورد فرهنگ اجایل و روایت واقعگرایانه از آن در سازمانها و شرکتها گفتند، آنچه ملموس بود اینکه قالب شرکتها اجایل یا چابکی را مترادف با سرعت بیشتر میپندارند و نه تحویل ارزش به مشتری با روشی سبک وزن و Iterative.
ریشههای سوتفاهم در انتخاب واژهها
چالش اصلی، توقع شکلگرفته اشتباه از مفهوم اجایل در مراحل اولیه پذیرش آن است و پدارم توضیح داد که اگر به جای واژه Agile از Adaptive یا light-weight از روز اول استفاده شده بود (که قطعا انگیزه تجاری در این انتخاب بوده است)، این سوتفاهم در روند پذیرش و پیادهسازی تغییرات اجایل کمتر اصطحکاک غیرضروری در سازمانها بهوجود میآورد چراکه سازمانها اجایل را مستقیما خلقِ سریعترِ پول تلقی نمیکردند و تمرکز اصلی خود را در تطبیقپذیری (در چابکی) میگذاشتند که خلق ارزش بیشتر برای مشتریان را به همراه میآورد و اتفاقا منجر به فروش بیشتر در وهله بعدی میشد. آنها از روز اول میخواهند در روز آخر باشند و از مسیر لذت نمیبرند!
چالشهای اولیه پذیرش اجایل
طبیعتا شرکتها با گذر زمان متوجه این موضوع میشوند که خلق ارزش، یک «اجبار تجاری» است و حتی ممکن است با کندی اولیه تیمها که قطعا با توقع اولیه آنها یعنی سرعت، در تضاد است، روبهرو شوند. حالا در اسکرام که در جایجای آن ۱۲ اصل اجایل و ۴ ارزش بنیادی آن بافته شده است، چهرهای نسبتا نامطلوب در سازمانها به خود میگیرد چرا که تعریفِ صورتِ مسئله برای پذیرش آن از روز اول اشتباه و نامناسب بوده است.
واکنش منفی به اصطلاحات رسمی اسکرام
بچهها توضیح دادند این ناامیدی از اجایل در پذیرش آن منجر به حساسیت به کلیدواژههای مرسوم در دنیای اسکرام مانند Daily، Retro و Review شده است که پدارم عزیز رویکرد انعطافپذیری حداکثر را به بچهها توصیه کرد که در آن میشود فرهنگسازی چابکی را بدون استفاده از نامها و تنها با اکتفا به مفاهیم اصلی پیادهسازی کرد. بهگونهای که این روش نقطه متضاد و در تقابل با Scrum Police قرار میگیرد و با ظرفیتسنجی واقعی تیمها مانند انجام آساناهای یوگا در آستانه درد که در آن نقطهای رها کرد، انجام میگیرد.
نقد اسکرام پلیس و ظرفیتسنجی تیمها
پدرام توضیح داد که اسکرام پلیس در آینده به ارزشهای اسکرام (Scrum Values) صدمه میزند و نمیتوان با نادیده گرفتن ظرفیت تیمها آنها را Empower کرد تا به Self-Organization برسند. او این را به انجام آساناهای یوگا تشبیه کرد که باید در نقطهٔ درد رها شوند.
نقش اسکرام مستر اقتدارگرا و کانبان بهعنوان رویکرد جایگزین
گفتگوی دلپذیر و دوستداشتنی چند نفره ما به این نقطه رسید که پدرام اسکرام مستر را با تعبیر ژنرال بیدرجه توصیف کرد که Authority داشتن این نقش احتمالا منجر به فشار ناکارآمد به تیم خواهد شد. پس حتی میتوان کانبان را راه چاره دانست چون وضعیت تیمها را همانگونه که هست میپذیرد و از نقطه بدون تغییر شروع میکند و در آینده نزدیک تغییرات را آرام آرام به تیم تزریق میکند طوریکه ظرفیت تیمها با «تغییرات فرآیند تولید» رشد میکند و «پذیرش تغییر» امری تلطیف شده و ریتمیافته با «رشد ظرفیت تیمی»، مقبول همه تیم میشود.
مخالفتها با کانبان و انتقاد به رضایت کاذب
هرچند عدهای از بچهها با رویکرد کانبان مخالف بودند و فکر میکردند در کانبان یک دروغ نهفته است و آن این است که به تیم بگوییم شما خروجی دارید پس خوب هستید و از همین جا با همین وضعیت فعلی شروع میکنیم. این در حالی است که خروجی می تواند خلق ارزش نکند و تیم در آن لحظه در حال درجا زدن و اتلاف باشد و رشد اتفاق نیفتد.
اسکرام سفارشیسازیشده بهعنوان راهحل گذار
پدرام عزیز بحث اسکرام Customized شده را به عنوان چارهای دیگر در دوران گذار به رشد و تطبیقپذیری متعالی اجایل پیش کشید که میتوان برای شروع از کمینه چهارچوب اسکرام استفاده کرد و در نهایت به بیشینه آن رسید.
نقش آموزش لحظهای و کوچینگ
پدارم مدام به صورت تناوبی به بچهها نقش آموزش اجایل در لحظه مناسب را بهعنوان Coach گوش زد کرد و این که بتوان برای تیمها جا انداخت که تمرین هر جز ۱۱گانه اسکرام، دلیل و منطقی دارد و هر جز با جز دیگر ارتباطی «لازم و ملزومی» دارد که در حال بافتن «لباس فرهنگ» به «تن تیم» است و به پیشروی به سمت Professional Scrum کمک خواهد کرد.
چالش بزرگ: سهامداران و Egoism
بچه ها و پدارم عزیز بزرگترین چالش را در تجربیات شخصی خود Stockholder ها میدانستند که لذت نقش حمایتگری خود را به داشتن یک Territory و رشد Egoism خود باختهاند و این چالش بزرگی برای خدمت به سازمان به عنوان یک اسکرام مستر خواهد بود.
راهحل: شناسایی نقاط درد و نقش Servant Leader
به عنوان یک راه حل کلی بررسی شناسایی نقاط دردِ (Paint Point) افراد تیم و یا Stockholder ها منجر به «کشف مسئله» برای حل شدن، به همت تیم و به کمک Servant leader خواهد شد.
یکی از بچهها اشاره کرد که پدارم در لینکدین خود یکبار پستی گذاشته است و در آن اشاره کرده که بهترین تجربیات من زمانی در تیمها رقم خورده است که تیمها خودشان متقاضی حل مسئلهای خاص بودهاند و صرفاً بهدنبال پیادهسازی اسکرام نبودهاند.
بازگشت و اصلاح پیوسته (Iterative Approach)
اگر بازگشت و اصلاح (Iterative Approach) را به صفر برسانیم طوریکه بررسی و تطبیقپذیری در لحظه اتفاق بیفتند و بهصورت ملموس برای تیمها، چیزی محصور در Timebox نباشد و تغییرات بدون وقفه از جنس یک جریان همیشگی باشند مانند آنچه در طبیعت میبینیم تیمها و ذینفعان سازمانها در پذیرش فرهنگ Agile و شکلگیری آن، حداقل مقاومت و حداکثر پذیرنگی را دارند. یک راه حل همیشگی و دائم، خلاف جریان طبیعت است، ذات طبیعت در تغییرات پیوسته و مدام اما آرام است.
جمعبندی جلسه
جلسه پربار و درخشانی بود، جای همه شما در اجایل کافهگپ خالی بود.
شرح پنجمین رویداد اجایلکافهگپ از زبان دوستان دیگر.
دیدگاهتان را بنویسید